Media-Constructed Morality: Comparing Kazakhstan and France in Repatriation Debates

Aidana Talgatkyzy; Aliya Zhumagali; Islam Supyaldiyarov

doi:10.52536/3006-807X.2026-3.004

Авторлар

Айдана Талғатқызы Мачерата университеті, Италия Автор
Алия Жумағали СДУ университеті, Қазақстан Автор
Ислам Супыалдияров СДУ университеті, Қазақстан Автор https://orcid.org/0009-0000-3010-5821

DOI:

https://doi.org/10.52536/3006-807X.2026-3.004

Кілт сөздер:

репатриация, медиафрейминг, стратегиялық мәдениет, «Жусан» операциясы, шетелдік содырлар

Аңдатпа

«Ислам мемлекеті» (ИМ) террористік ұйымының аумақтық жеңілісі мемлекеттерге қақтығыс аймақтарынан өз азаматтарын репатриациялау жөнінде қысым тудырды, алайда ұлттық тәсілдер айтарлықтай әртүрлі болды. Зерттеуде 2019–2025 жылдар аралығында Қазақстан мен Франция БАҚ-ында ИМ-мен байланысы бар азаматтарды репатриациялау мәселесі бойынша қандай фреймдер қалыптасқаны және бұл фреймдердің қоғамдық дискурста қалай көрініс тапқаны талданады. Стратегиялық мәдениет және медиафрейминг теорияларына сүйене отырып, зерттеуде салыстырмалы сапалық дизайн қолданылды: 100 медиамәтінге (әр елден 50) фреймдік талдау және YouTube-тағы 1000 пікірге (әр елден 500) тақырыптық талдау жүргізілді. Нәтижелер медиафреймингтің әртүрлі үлгілері бар екенін көрсетеді: Қазақстанда ең кең таралған фрейм — жанашырлық фреймі болса, француз БАҚ материалдарының таңдамасында қауіпсіздік фреймі басым болды. Қазақстанда қауіпсіздік фреймі мемлекеттің жауапкершілігі мен ұлттық реинтеграция идеясына негізделген гуманитарлық және оңалту мәселелерімен қатар көрініс тапты. Францияда жауапқа тарту, азаматтық және әділеттілік мәселелері басым болды; бұл пікірталасқа неғұрлым моральдық сипат беріп, қауіпсіздік фреймімен қатар өрбіді. Қоғамдық реакциялардағы айырмашылықтар пікірлерде де байқалды: қазақстандық пікірлерде мәселелер бірнеше тақырыпқа бөлінгенімен, талқылаулар көбіне мемлекеттік саясатты құптау сипатында болды, ал француз пікірлері санкциялар қолдануды және жеке жауапкершілікті талап етуімен ерекшеленді. Мақала фрейминг теориясын стратегиялық мәдениет әдебиетіне енгізіп, трансұлттық қауіптер бір-бірімен қабаттасқан жағдайда да жауапкершілік, легитимдік және тиесілілік туралы әртүрлі ұлттық нарративтер болуы мүмкін екенін, ал олар терроризмге қарсы күрес пен реинтеграцияны қоғамның қабылдауын қалыптастыратынын көрсетеді.

Автор өмірбаяндары

Айдана Талғатқызы, Мачерата университеті, Италия

Магистрант, халықаралық қатынастар (IPER), Мачерата университеті, Италия
Алия Жумағали, СДУ университеті, Қазақстан

Зерттеуші-ассистент, СДУ университетінің Орталық Азияны зерттеу орталығы (CARC), Қазақстан
Ислам Супыалдияров, СДУ университеті, Қазақстан

СДУ университетінің Орталық Азияны зерттеу орталығының (CARC) директоры, Қазақстан

Әдебиеттер тізімі

Akylzhanova, D. (2025). Sud'ba malen'koy Lyulyu i spasenie 506 detey iz Sirii — KNB Kazakhstana ob operatsii «Zhusan» [The fate of little Lyulya and the rescue of 506 children from Syria — Kazakhstan's KNB on Operation “Zhusan”. Kazinform. https://www.inform.kz/ru/sudba-malenkoy-lyulyu-i-spasenie-506-detey-iz-sirii-knb-kazahstana-o-spetsoperatsii-zhusan.

Arslan, E. (2024). Media framing of conflict: Exploring its influence on international perception in Turkey. Journal of International Relations, 4, 56–67. https://doi.org/10.47604/jir.2599.

Bekitova, T. (2025). Framing Female Returnees: Media Representations of Women Repatriated from ISIS in Kazakhstan. (2025). Journal of Media Studies, 2(2), 6-26. https://doi.org/10.47344/sdubss.v56i1.001.

Bossen, R., & Badran, Y. (2025). Mothers, terrorists, or victims? The framing of Dutch and Belgian women in the Syrian camps and the question of repatriation in news media. Journalism, 26 (7), 1508–1527. https://doi.org/10.1177/14648849241255561.

Buzan, B., Wæver, O., & de Wilde, J. (1998). Security: A new framework for analysis. Lynne Rienner Publishers.

Cook, J., & Vale, G. (2019). From Daesh to 'Diaspora' II: The challenges posed by women and minors after the fall of the caliphate. CTC Sentinel, 12(6), 30–46. https://ctc.westpoint.edu/daesh-diaspora-challenges-posed-women-minors-fall-caliphate/.

Dragomir, M., & Söderström, A. (2022). The state of state media: A global analysis of the editorial independence of state media based on the State Media Matrix (2022 edition). Media and Journalism Research Center.

Dumont, E., Solis, J., & Zaleski, L. (2023). Kazakhstan: Profile of media ownership and potential foreign influence channels. AidData at William & Mary.

Dworkin, A. (2019, October 25). Beyond good and evil: Why Europe should bring ISIS foreign fighters home (Policy Brief). European Council on Foreign Relations. https://ecfr.eu/publication/beyond_good_and_evil_why_europe_should_bring_isis_ foreign_fighters_home/.

Eldridge, C., Kalter, C., & Taylor, B. (2023). Migrations of decolonization, welfare, and the unevenness of citizenship in the UK, France and Portugal. Past & Present, 259(1), 155–193. https://doi.org/10.1093/pastj/gtac005.

Entman, R. M. (1993). Framing: Toward clarification of a fractured paradigm. Journal of Communication, 43(4), 51–58. https://doi.org/10.1111/j.1460-2466.1993.tb01304.x.

European Union Institute for Security Studies. (2021). Strategic culture: An elusive but necessary foundation for EU security and defence? https://www.iss.europa.eu/activities/events/strategic-culture-elusive-necessary-foundation-eu-security-and-defence.

Farrell, W. B., Burnashev, R., Azizi, R., & Babadjanov, B. (2021). Processes of reintegrating Central Asian returnees from Syria and Iraq (Special Report No. 498). United States Institute of Peace. https://www.jstor.org/stable/pdf/resrep34108.pdf.

Gentry, C. E., and Sjoberg, L. (2007). Mothers, monsters, whores: Women's violence in global politics. Zed Books.

Government of the Republic of Kazakhstan, Ministry of Foreign Affairs. (2021, February 4). A group of Kazakh citizens returned home from Syria. https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/press/news/details/155955?lang=en.

Gray, C. S. (1999). Strategic culture as context: the first generation of theory strikes back. Review of International Studies, 25(1), 49-69. https://doi.org/10.1017/s0260210599000492.

Hallin, D. C., & Mancini, P. (2004). Comparing media systems: Three models of media and politics. Cambridge University Press.

Hassan, L. (2021, April 6). Repatriating ISIS foreign fighters is key to stemming radicalization, experts say, but many countries don’t want their citizens back. FRONTLINE. https://www.pbs.org/wgbh/frontline/article/repatriating-isis-foreign-fighters-key-to-stemming-radicalization-experts-say-but-many-countries-dont-want-citizens-back/.

Hoffman, A., & Furlan, M. (2020). Challenges posed by returning foreign fighters. Program on Extremism, The George Washington University. https://extremism.gwu.edu/sites/g/files/zaxdzs5746/files/Challenges%20Posed%20 by%20Returning%20Foreign%20Fighters.pdf.

Ingram, H. J., Coleman, J., Doctor, A. C., & Margolin, D. (2022). The repatriation & reintegration dilemma: How states manage the return of foreign terrorist fighters & their families. Journal for Deradicalization, 2022(31), 119–163.

Khan, S., & Parsons, I. (2021). Resolving the stalemate: Foreign fighters and family members in Syria (RUSI Occasional Paper). Royal United Services Institute. https://static.rusi.org/268_OP_Foreign_Fighters.pdf.

Kyriakou, P. (2017). Terrorism, media framing, and political ideologies: A triangular relationship [Master's thesis, Leiden University]. https://studenttheses.universiteitleiden.nl/access/item%3A2666094/view.

Lee, M. J. (2021). Media influence on humanitarian interventions: analysis of the Rohingya refugee crisis and international media coverage. Journal Of International Humanitarian Action. 6(1), 20. https://doi.org/10.1186/s41018-021-00108-5.

Rahayu, L. (2025). Who deserves to be saved? A Foucauldian discourse analysis of Indonesian media on foreign terrorist fighter (FTF) repatriation [Master's thesis, Victoria University of Wellington]. https://doi.org/10.26686/3k5s-na9z.

Rakhmetov, B. (2026). Internet censorship in authoritarian contexts: A case study of Kazakhstan. Journal of Eurasian Studies, 17(2), 306–321. https://doi.org/10.1177/18793665251411329

Ruiz Perez, M. (2023). The securitization of Islamic State - Foreign fighters during 2014-2019: Implications for EU counter-terrorism strategy [Master’s thesis, Universitat Autònoma de Barcelona]. https://recercat.cat/handle/2072/454389.

Snowden, S. (2019). Framing the female foreign terrorist fighter [Master's thesis, Malmö University]. https://www.diva-portal.org/smash/get/diva2%3A1486298/FULLTEXT01.pdf.

Stenger, H. (2023). Victim versus villain: Repatriation policies for foreign fighters and the construction of gendered and racialised "threat narratives". European Journal of International Security, 8(1), 1–24. https://doi.org/10.1017/eis.2022.28

Tulga, A. Y. (2020). The role of mass media in terrorism and its effect on individuals. İnsan ve İnsan, 7(25), 47–64. https://doi.org/10.29224/insanveinsan.695346.

Voltmer, K. (2013). The media in transitional democracies. Polity Press.

Zeveleva, O. (2014). Political aspects of repatriation: Germany, Russia, Kazakhstan. A comparative analysis. Nationalities Papers, 42(5), 808–827. https://doi.org/10.1080/00905992.2014.916663.

Zharkynbekova, S., Tajibayeva, S., Shakhputova, Z., & Kuzar, Z. (2024). Repatrianty v SMI: formirovanie i transformatsiya obraza [Repatriates in the media: Formation and transformation of the image]. Zhurnal Sibirskogo federal'nogo universiteta. Gumanitarnye nauki, 17(10), 2036–2049. https://cyberleninka.ru/article/n/repatrianty-v-smi-formirovanie-i-transformatsiya-obraza.