Low-Level Progress, High-Level Fragility: The Sustainability Gap in Anti-Corruption Reform in Kyrgyzstan

Aşkım Beste Özdoğan

doi:10.52536/3006-807X.2026-3.003

Авторлар

Ашкім Бесте Өздоған Мармара университеті, Түркия Автор https://orcid.org/0000-0003-3590-5638

DOI:

https://doi.org/10.52536/3006-807X.2026-3.003

Кілт сөздер:

сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл, тұрақтылықтағы алшақтық, сыртқы басқару, есептілік, Қырғызстан

Аңдатпа

Қырғызстандағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы реформа институционалдық және әкімшілік тұрғыдан өлшенетін нәтижелерге қол жеткізгенімен, оның есептілікті қамтамасыз ету функциясы формалды институционалдандыру көрсеткеннен әлдеқайда тұрақсыз болып отыр. Бұл мақала тұрақтылық алшақтығы ұғымын енгізеді. Ол реформа қабылданғаннан кейін оның билікті шектеу қабілетінің біртіндеп әлсіреуі ретінде анықталады және осы ұғымды реформаның үш бағытына: мемлекеттік сатып алудың ашықтығына, цифрлық мемлекеттік қызметтерді ұсынуға және жоғары деңгейдегі сыбайлас жемқорлыққа қарсы құқық қолдану практикасына қатысты қолданады. Зерттеу сапалық кейс-стади әдіснамасына және үдерісті қадағалау тәсіліне негізделген талдауды қолдана отырып, құқықтық және бағдарламалық құжаттарға, донорлар мен мемлекеттік институттардың есептеріне, басқару көрсеткіштеріне, журналистік зерттеулерге және көпшілікке ұсынылған сауалнамалардың жинақталған нәтижелеріне сүйенеді. Зерттеу нәтижелері реформалардың әртүрлі бағыттар бойынша әрқилы траекториямен дамығанын көрсетеді. Мемлекеттік сатып алулар порталы ашық деректерді қалыптастырып, оларды журналистік зерттеулер жүргізетін журналистер саяси байланыстары бар тұлғалармен байланысты келісімшарттарды қоғамдық бақылау үшін пайдаланды. Алайда бұл тетік саяси шығындарға әкеле бастағаннан кейін оның есептілікті қамтамасыз ету функциясы әлсіреді. Цифрлық мемлекеттік қызметтерді ұсыну тетігі неғұрлым тұрақты болып шықты, өйткені ол элиталардың ресурстарды бөлуіне тікелей қауіп төндірместен, күнделікті бюрократиялық шешім қабылдаудағы дискрециялық өкілеттіктерді азайтты. Жоғары деңгейдегі сыбайлас жемқорлыққа қарсы құқық қолдану шаралары қоғам назарында болғанымен, оларды іске асырудың кейінгі кезеңдерінде дәйектілік, ашықтық және институционалдық тәуелсіздік жеткіліксіз болды. Салыстырмалы талдау тұрақтылық алшақтығының донорлық қолдауға және жобалық циклдерге тәуелділік, ішкі институционалдық иеленудің шектеулілігі және азаматтық кеңістіктің тарылуы сияқты факторлардың ықпалымен қалыптасатынын көрсетеді. Бұл факторлар формалды ашықтықты нақты есептілікке айналдыра алатын субъектілердің мүмкіндіктерін әлсіретеді. Мақалада сыртқы басқару саласындағы қолдаудың тиімділігін реформалардың қабылдануы мен техникалық нәтижелері арқылы ғана емес, сонымен қатар саяси шығындар пайда болғаннан кейін де реформалардың қоғамдық бақылауды жүзеге асыруға және билікті шектеуге мүмкіндік беру қабілеті тұрғысынан бағалау қажет деген тұжырым жасалады.

Автор өмірбаяны

Ашкім Бесте Өздоған, Мармара университеті, Түркия

PhD кандидат, Халықаралық қатынастар кафедрасы, Мармара университеті, Түркия

Әдебиеттер тізімі

24.kg. (2025). Citizens under 50 years old no longer be issued paper certificates. 24.kg, March 25. Retrieved April 16, 2026, from https://24.kg/english/323875_Citizens_under_50_years_old_no_longer_be_issued_ paper_certificates/.

24.kg. (2026a). Cabinet approves new procurement rules for state-owned enterprises. 24.kg, January 20. Retrieved April 20, 2026, from https://24.kg/english/358528_Cabinet_approves_new_procurement_rules_for_state-owned_enterprises_/.

24.kg. (2026b). Management of Tunduk transferred to Presidential Administration. 24.kg, March 31. Retrieved April 16, 2026, from https://24.kg/english/368201__Management_of_Tunduk_transferred_to_ Presidential_Administration_/.

Akchabar. (2025). Transition to electronic documents: What awaits the population of Kyrgyzstan. Akchabar. Retrieved April 16, 2026, from https://www.akchabar.kg/en/news/perekhod-na-elektronnie-dokumenti-chto-zhdet-naselenie-kirgizstana-wtocbgbixpbfnuhr.

Andersen, T. B. (2009). E-government as an anti-corruption strategy. Information Economics and Policy, 21(3), 201–210. https://doi.org/10.1016/j.infoecopol.2008.11.003.

Baizakova, N. (2020). Public procurement system of the Kyrgyz Republic. Public Procurement and Logistics Observatory, November 17. Retrieved April 3, 2026, from https://www.pplo.kg/en/repository/25/.

Bauhr, M., & Grimes, M. (2014). Indignation or resignation: The implications of transparency for societal accountability. Governance, 27(2), 291–320. https://doi.org/10.1111/gove.12033.

Bennett, A., & Checkel, J. T. (Eds.). (2015). Process tracing: From metaphor to analytic tool. Cambridge: Cambridge University Press.

Bertelsmann Stiftung. (2026). BTI 2026 country report: Kyrgyzstan. Gütersloh: Bertelsmann Stiftung. https://bti-project.org/en/reports/country-report/KGZ.

Boonstra, J. (2015). Reviewing the EU’s approach to Central Asia. Madrid: FRIDE.

Booth, D. (2011). Aid effectiveness: Bringing country ownership and politics back in, Working Paper 336. London: Overseas Development Institute.

Börzel, T. A., & Risse, T. (2012). From Europeanisation to diffusion: Introduction. West European Politics, 35(1), 1–19. https://doi.org/10.1080/01402382.2012.631310.

Bovens, M. (2007). Analysing and assessing accountability: A conceptual framework. European Law Journal, 13(4), 447–468. https://doi.org/10.1111/j.1468-0386.2007.00378.x.

Committee to Protect Journalists. (2024). Kyrgyzstan authorities raid news outlets 24.kg and Temirov Live, arrest journalists. Committee to Protect Journalists, January 16. Retrieved May 14, 2026, from https://cpj.org/2024/01/kyrgyzstan-authorities-raid-news-outlets-24-kg-and-temirov-live-arrest-journalists/

Cooley, A., & Heathershaw, J. (2017). Dictators without borders: Power and money in Central Asia. New Haven, CT: Yale University Press.

Council of the European Union. (2019). Central Asia: Council adopts a new EU strategy for the region. Council of the European Union, June 17. https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2019/06/17/central-asia-council-adopts-a-new-eu-strategy-for-the-region/.

Elbahnasawy, N. G. (2014). E-government, internet adoption, and corruption: An empirical investigation. World Development, 57, 114–126. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2013.12.005.

Eurasianet. (2022). Kyrgyzstan poised to hide public procurement information. Eurasianet, April 18. Retrieved May 8, 2026, from https://eurasianet.org/kyrgyzstan-poised-to-hide-public-procurement-information.

European Commission. (2021). Multiannual indicative programme 2021–2027: Kyrgyz Republic. European Commission.

https://international-partnerships.ec.europa.eu/countries/kyrgyzstan_en.

European External Action Service. (2024). Kyrgyz Republic: Signing of Enhanced Partnership and Cooperation Agreement (EPCA) with the European Union. European External Action Service. https://www.eeas.europa.eu/node/443027_fr.

Fox, J. (2007). The uncertain relationship between transparency and accountability. Development in Practice, 17(4–5), 663–671.

https://doi.org/10.1080/09614520701469955.

Fox, J. A. (2015). Social accountability: What does the evidence really say? World Development, 72, 346–361. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2015.03.011.

Freedom House. (2021). Kyrgyzstan: Nations in Transit 2021 country report. Washington, DC: Freedom House.

https://freedomhouse.org/country/kyrgyzstan/nations-transit/2021.

Freedom House. (2024). Kyrgyzstan: Freedom in the World 2024 country report. Washington, DC: Freedom House.

https://freedomhouse.org/country/kyrgyzstan/freedom-world/2024.

Freedom House. (2026). Kyrgyzstan: Freedom in the World 2026 country report. Freedom House. https://freedomhouse.org/country/kyrgyzstan/freedom-world/2026.

George, A. L., & Bennett, A. (2005). Case studies and theory development in the social sciences. Cambridge, MA: MIT Press.

Hill, M., & Hupe, P. (2002). Implementing public policy: Governance in theory and in practice. London: SAGE Publications.

Human Rights Watch. (2025). Kyrgyzstan. In World report 2025. Human Rights Watch. https://www.hrw.org/world-report/2025/country-chapters/kyrgyzstan.

ICNL. (2024). Analysis of the Law of the Kyrgyz Republic on Amendments to the Law on Noncommercial Organizations. Washington, DC: International Center for Not-for-Profit Law.

https://www.icnl.org/wp-content/uploads/2024.04-Final-Analysis-of-the-KR-Law-on-Foreign-Representatives_eng-vf.pdf.

Kabar. (2025). Kyrgyzstan strengthens its status as leader in digital transformation in region. Kabar, August 26. Retrieved April 8, 2026, from https://en.kabar.kg/news/kyrgyzstan-strengthens-its-status-as-leader-in-digital-transformation-in-region/.

Kolstad, I., Fritz, V., & O’Neil, T. (2008). Corruption, anti-corruption efforts and aid: Do donors have the right approach? London: Overseas Development Institute. https://odi.org/en/publications/corruption-anti-corruption-efforts-and-aid-do-donors-have-the-right-approach/.

Kyrgyz Republic. (2015). Law of the Kyrgyz Republic No. 72 of April 3, 2015, about public procurements. Bishkek: Kyrgyz Republic.

https://cbd.minjust.gov.kg/4-1946/edition/1153210/ru.

Kyrgyz Republic. (2021). Constitution of the Kyrgyz Republic. Bishkek: Kyrgyz Republic.

https://constsot.kg/wp-content/uploads/2022/06/constitution-of-the-kyrgyz-republic.pdf.

Kyrgyz Republic. (2022). Law of the Kyrgyz Republic No. 27 of April 14, 2022, On Public Procurement. Bishkek: Kyrgyz Republic. https://cbd.minjust.gov.kg/4-3149/edition/34316/ru

LaForge, G., & Kapur, A. (2026). The Tunduk story: How Kyrgyzstan built a digital nation on an open-source backbone. X-Road Case Studies Library.

https://x-road.global/xroad-case-studies-library.

Lavenex, S., & Schimmelfennig, F. (2009). EU rules beyond EU borders: Theorizing external governance in European politics. Journal of European Public Policy, 16(6), 791–812. https://doi.org/10.1080/13501760903087696.

Lavenex, S., & Schimmelfennig, F. (2011). EU democracy promotion in the neighbourhood: From leverage to governance? Democratization, 18(4), 885–909. https://doi.org/10.1080/13510347.2011.584730.

Levitsky, S., & Murillo, M. V. (2009). Variation in institutional strength. Annual Review of Political Science, 12, 115–133.

https://doi.org/10.1146/annurev.polisci.11.091106.121756.

Lewis, D. (2012). Understanding the authoritarian state: Neopatrimonialism in Central Asia. The Brown Journal of World Affairs, 19(1), 115–126.

Mukanova, N. A. (2026). Assessment of corruption risks, their causes and the effectiveness of anti-corruption mechanisms. Conference presentation, Programme on the Implementation of the State Information Policy Programme on Anti-Corruption of the Kyrgyz Republic, Kyrgyzstan-Türkiye Manas University, Bishkek, Kyrgyzstan, May 22.

Mungiu-Pippidi, A. (2015). The quest for good governance: How societies develop control of corruption. Cambridge: Cambridge University Press.

OCCRP. (2022). Kyrgyzstan health minister arrested on COVID-19 vaccine corruption charges. Organized Crime and Corruption Reporting Project, June 3. https://www.occrp.org/en/news/kyrgyzstan-health-minister-arrested-on-covid-19-vaccine-corruption-charges.

OECD. (2005). Paris Declaration on Aid Effectiveness. Paris: OECD.

OECD. (2024). Baseline report of the fifth round of monitoring of anti-corruption reforms in Kyrgyzstan: The Istanbul Anti-Corruption Action Plan. Paris: OECD Publishing.

OSCE Office for Democratic Institutions and Human Rights, & Venice Commission. (2021). Joint opinion on the draft Constitution of the Kyrgyz Republic. CDL-AD(2021)007. Strasbourg: Council of Europe.

https://www.coe.int/en/web/venice-commission/-/cdl-ad-2021-007-e.

OSCE Programme Office in Bishkek. (n.d.). Our work. OSCE Programme Office in Bishkek. Retrieved April 21, 2026, from https://bishkek.osce.org/programme-office-in-bishkek/106154.

Persson, A., Rothstein, B., & Teorell, J. (2012). Why anticorruption reforms fail—systemic corruption as a collective action problem. Governance, 26(3), 449–471. https://doi.org/10.1111/j.1468-0491.2012.01604.x.

Pressman, J. L., & Wildavsky, A. (1973). Implementation: How great expectations in Washington are dashed in Oakland. Berkeley, CA: University of California Press.

Public Procurement and Logistics Observatory. (2022). Amendments to the public procurement legislation and risks for transparency. Public Procurement and Logistics Observatory. https://www.pplo.kg/en/news/77/.

Reporters Without Borders. (2026). Kyrgyzstan. Reporters Without Borders. Retrieved May 20, 2026, from https://rsf.org/en/country/kyrgyzstan.

Reznikova, E., & Irgebaeva, A. (2022). How Kyrgyzstan is losing its transparency. The Diplomat, August 24. Retrieved April 3, 2026, from https://thediplomat.com/2022/08/how-kyrgyzstan-is-losing-its-transparency/.

Rothstein, B. (2011). The quality of government: Corruption, social trust, and inequality in international perspective. Chicago: University of Chicago Press.

Sampson, S. (2010). The anti-corruption industry: From movement to institution. Global Crime, 11(2), 261–278. https://doi.org/10.1080/17440571003669258.

Schedler, A. (1999). Conceptualizing accountability. In A. Schedler, L. Diamond, & M. F. Plattner (Eds.), The self-restraining state: Power and accountability in new democracies (pp. 13–28). Boulder, CO: Lynne Rienner Publishers.

Schimmelfennig, F., & Sedelmeier, U. (2004). Governance by conditionality: EU rule transfer to the candidate countries of Central and Eastern Europe. Journal of European Public Policy, 11(4), 661–679. https://doi.org/10.1080/1350176042000248089.

Transparent Public Procurement Rating. (n.d.). Kyrgyzstan. Transparent Public Procurement Rating. Retrieved May 10, 2026, from https://tpp-rating.org/page/eng/country/kyrgyzstan.

Trend.az. (2025). Kyrgyzstan expands Tunduk digital government services. Trend.az, January 15. Retrieved April 5, 2026, from https://www.trend.az/casia/kyrgyzstan/3990913.html.

Tunduk. (n.d.). Tunduk: Electronic interaction and transparency. Tunduk. Retrieved April 5, 2026, from https://tunduk.gov.kg/en.

UNDP Kyrgyzstan. (2025). UNDP continues to contribute to the implementation of the country’s anti-corruption policy. UNDP Kyrgyzstan.

https://www.undp.org/kyrgyzstan/press-releases/undp-continues-contribute-implementation-countrys-anti-corruption-policy.

United Nations Kyrgyzstan. (2023). 2022 updated common country analysis: Kyrgyz Republic. Bishkek: United Nations Kyrgyzstan. https://kyrgyzstan.un.org/.

Uselman, A. (2024). Advancing accountability in public procurement in the Kyrgyz Republic through locally led development. DevTech Systems, , January 5. https://devtechsys.com/insights/2024/01/05/advancing-accountability-in-public-procurement-in-the-kr/

V-Dem Institute. (2025). Democracy report 2025: 25 years of autocratization – Democracy trumped? Gothenburg: V-Dem Institute, University of Gothenburg. https://www.v-dem.net/documents/60/V-dem-dr__2025_lowres.pdf.

World Bank. (2016). Project appraisal document on a proposed credit and grant to the Kyrgyz Republic for an Integrated Dairy Productivity Improvement Project. Report No. PAD1705. Washington, DC: World Bank. https://documents1.worldbank.org/curated/en/322871478872300641/pdf/ 1478872307578-000A10458-Kyrgyz-PAD-11082016.pdf

Yin, R. K. (2017). Case study research and applications: Design and methods (6th ed.). Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.

Zakupki.gov.kg. (n.d.). Public procurement portal of the Kyrgyz Republic. Zakupki.gov.kg. Retrieved May 13, 2026, from https://zakupki.gov.kg/.