Integration of ESG Principles into the Sustainable Development Strategy of Kazakhstan

Lazat Spankulova; Assel Aben; Nurbakhyt Nurmukhametov; Saule Zeinolla

doi:10.52536/3006-807X.2025-1.004

Авторлар

Лазат Спанкулова Әл-Фараби ат. Қазақ ұлттық университеті, Қазақстан Автор https://orcid.org/0000-0002-1865-4681
Әсел Әбен ҚР Президенті жанындағы Қазақстанның стратегиялық зерттеулер институты, Қазақстан Автор https://orcid.org/0000-0003-2594-4940
Нұрбақыт Нұрмұхаметов С.Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық университеті, Қазақстан Автор https://orcid.org/0000-0002-8551-0573
Сәуле Зейнолла Қазақ-Неміс университеті, Қазақстан Автор https://orcid.org/0000-0002-9504-9629

DOI:

https://doi.org/10.52536/3006-807X.2025-1.004

Кілт сөздер:

тұрақты даму, жасыл экономика, ESG принциптері, мемлекеттік саясат, төмен көміртекті даму, жасыл энергия

Аңдатпа

Қазақстан өзінің ұлттық тұрақты даму стратегиясына экологиялық, әлеуметтік және басқару (ESG) принциптерін белсенді түрде енгізуде. ESG саясатын іске асыру тұрақты экономикалық өсудің, инвестициялық тартымдылықты және халықтың өмір сүру сапасын арттырудың негізгі факторы ретінде қарастырылады. Зерттеудің мақсаты – Қазақстанның тұрақты даму стратегиясына ESG принциптерін сәтті енгізуге ықпал ететін негізгі факторларды анықтау, сондай-ақ 2060 жылға қарай көміртекті бейтараптыққа қол жеткізу жолындағы негізгі кедергілер мен мүмкіндіктерді айқындау. Зерттеу барысында Қазақстандағы ESG саясатының оң үрдістері қарастырылады, соның ішінде: жаңартылатын энергия көздеріне инвестициялар мен төмен көміртекті саясат арқылы қолдау көрсетілетін «жасыл» экономикаға көшу, корпоративтік басқару стандарттарын күшейту және ESG есептілігінің ашықтығын арттыру, ESG бастамаларын ілгерілетудегі мемлекеттік саясат пен халықаралық ынтымақтастықтың рөлі. Зерттеу сапалы әдіснамаға негізделген, оған әдебиеттерге шолу, нақты мысалдарды талдау және Қазақстандағы ESG саясаттарын салыстырмалы бағалау кіреді. Мемлекеттік нормативтік-құқықтық актілер, корпоративтік ESG есептері және халықаралық көрсеткіштер елдің даму қарқынын бағалау үшін талданады. Сондай-ақ, ESG енгізу үдерісіндегі негізгі күшті және әлсіз жақтарды, мүмкіндіктер мен қауіптерді анықтау үшін SWOT-талдау жүргізіледі. Зерттеу қорытындылары жаһандық институттардың (Дүниежүзілік банк, ЭЫДҰ, БҰҰДБ) деректеріне, ұлттық стратегияларға және корпоративтік тұрақты даму есептеріне негізделген, бұл қазіргі жағдайды жан-жақты бағалауға мүмкіндік береді.

Автор өмірбаяндары

Лазат Спанкулова, Әл-Фараби ат. Қазақ ұлттық университеті, Қазақстан

Лазат Спанкулова – экономика ғылымдарының докторы, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің профессоры, Қазақстан.
Әсел Әбен, ҚР Президенті жанындағы Қазақстанның стратегиялық зерттеулер институты, Қазақстан

Әсел Әбен – PhD докторы, Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы ҚазСЗИ бас сарапшысы, Қазақстан.
Нұрбақыт Нұрмұхаметов, С.Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық университеті, Қазақстан

Нұрбақыт Нұрмұхаметов – экономика ғылымдарының кандидаты, С.Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық университеті ҰАО, экономика кафедрасы профессорының м.а., Қазақстан.
Сәуле Зейнолла, Қазақ-Неміс университеті, Қазақстан

Сәуле Зейнолла – PhD докторы, жоба жетекшісі, Қазақ-Неміс университеті, Қазақстан.

Әдебиеттер тізімі

Aldowaish, A., Kokuryo, J., Almazyad, O., & Goi, H. C. (2022). Environmental, social, and governance integration into the business model: Literature review and research agenda. Sustainability, 14(2959). https://doi.org/10.3390/su14052959

Astana International Financial Centre (AIFC). (2024, May). Rynok zelenykh finansov Kazakhstana: Itogi 10 mesiatsev 2023 goda [Kazakhstan’s green finance market: Results for the first 10 months of 2023]. AIFC. https://aifc.kz/wp-content/uploads/2024/05/rynok-zelen-fin-kaz-10-mes-2023-1.pdf

Babaeva, Zh. R., Semenov, K. K., & Semenova, A. S. (2024). Interpretation of ESG: A systematic literature review. Russian Management Journal, 22(2), 253–288. https://doi.org/10.21638/spbu18.2024.205

Bakbergen, R. (2023). The advancement of ESG (Environmental, Social, and Governance) standards in Kazakhstan and the implementation of leading international practices for sustainable growth in both corporate and public sectors. World Sustainable Review, 3(2), 77–93. https://ojs.scipub.de/index.php/WSR/article/view/3555

Brundtland, G.H. (1987) Our Common Future: Report of the World Commission on Environment and Development. Geneva, UN-Dokument A/42/427. http://www.un-documents.net/ocf-ov.htm

Dong, B. (2023). A systematic review of the ESG strategy literature and future outlook. Frontiers in Sustainable Development, 3(4), 105–112. https://doi.org/10.54691/fsd.v3i4.4784

Elkington, J. (1998). Cannibals with forks: The triple bottom line of 21st-century business. New Society Publishers.

Government of Kazakhstan. (2009). Law on supporting renewable energy sources (No. 165-IV). https://adilet.zan.kz/rus/docs/Z090000165

Government of Kazakhstan. (2016). Law on ratifying the Paris Agreement (No. 20-VI). https://adilet.zan.kz/rus/docs/Z1600000020

Government of Kazakhstan. (2017). Code on subsoil and subsoil use (No. 125-VI). https://adilet.zan.kz/rus/docs/K1700000125

Government of Kazakhstan. (2023). Strategy for achieving carbon neutrality by 2060 (Presidential Decree No. 121). https://adilet.zan.kz/rus/docs/U2300000121

Johnson, E. C., Stout, J. H., & Walter, A. C. (2020). Profound change: The evolution of ESG. Business Lawyer, 75(4), 2567–2608.

Kazakh Ministry of Ecology. (2013). Concept on transitioning to a green economy (Presidential Decree No. 577). https://adilet.zan.kz/rus/docs/U1300000577

KPMG Kazakhstan. (n.d.). Ambition to triple renewable energy capacity by 2030. Retrieved from https://kpmg.com/kz/en/home.html

Lokuwaduge, C. S. D. S., & Heenetigala, K. (2017). Integrating environmental, social and governance (ESG) disclosure for sustainable development: An Australian study. Business Strategy and the Environment, 26(4), 438–450. https://doi.org/10.1002/bse.1927

Monteiro, S., Amor-Esteban, V., Lemos, K., & Ribeiro, V. (2023). Are we doing the same? A worldwide analysis of business commitment to the SDGs. AIMS Environmental Science, 10(4), 446-466. https://doi.org/10.54254/2754-1169/77/20241574

Mol, A. P. J., & Spaargaren, G. (2000). Ecological modernization theory in debate: A review. Environmental Politics, 9(1), 17–49. https://doi.org/10.1080/09644010008414510

North, D. C. (1990). Institutions, institutional change and economic performance. Cambridge University Press.

OECD. (2021). Environmental performance reviews: Kazakhstan 2021. OECD Publishing.

Optimism.kz. (2024). ESG in Kazakhstan: Challenges and development prospects. https://optimism.kz/2024/09/12/esg-v-kazahstane-vyzovy-i-perspektivy-razvitiya/

PwC Kazakhstan. (n.d.). ESG awareness in Eurasia: PwC Kazakhstan edition. Retrieved from https://www.pwc.com/kz/en/publications/esg/esg-awareness.html

RBC. (2021). Alexei Kudrin: Russia must reduce the share of hydrocarbons in exports. RBC News. https://www.rbc.ru/economics/10/12/2021/61b334dc9a7947b3a410385e

Rostow, W. W. (1960). The stages of economic growth: A non-communist manifesto. Cambridge University Press.

Saha, S., Hasan, A. R., Islam, K. R., & Priom, M. A. I. (2024). Sustainable development goals (SDGs) practices and firms' financial performance: Moderating role of country governance. Green Finance, 6(1), 162-198. https://doi.org/10.1002/csr.2062

Stigler, G. J. (1971). The theory of economic regulation. The Bell Journal of Economics and Management Science, 2(1), 3-21. https://doi.org/10.2307/3003160

Sospanova, A. (2019). Prinyatie v Kazakhstane zakona o VIE stalo kliuchevym sobytiem desiatiletiia [The adoption of the law on renewable energy sources in Kazakhstan became the key event of the decade]. Qazaq Solar, 1(01), 10–14. https://qazaqgreen.kz/themes/demo/assets/images/1.pdf

United Nations. (2000). Millennium declaration adopted by the General Assembly Resolution 55/2 on 8 September 2000. https://www.un.org/ru/documents/decl_conv/declarations/summitdecl.shtml

UNFCCC. (2016). Paris Agreement – Kazakhstan’s commitment. https://unfccc.int

Williamson, O. E. (2000). The new institutional economics: Taking stock, looking ahead. Journal of Economic Literature, 38(3), 595–613. https://doi.org/10.1257/jel.38.3.595

Who Cares Wins. (2004). Connecting financial markets to a changing world. UNEP FI. https://www.unepfi.org

World Bank. (2021). From crisis to green, resilient, and inclusive recovery: The World Bank annual report 2021. https://documents1.worldbank.org/curated/en/584231633068514608/text/The-World-Bank-Annual-Report-2021-From-Crisis-to-Green-Resilient-and-Inclusive-Recovery.txt